آیین‌ نامه‌ اجرایی‌ تشكیلات‌، انتخابات‌ داخلی‌ و امور مالی‌شوراهای‌ اسلامی‌ روستا ونحوه‌ انتخاب‌ دهیار

مصوب‌ هیات‌ وزیران  1378/1/11

هیات‌ وزیران‌ در جلسه‌ مورخه‌1378/1/11 بنا به‌ پیشنهاد وزارت‌ كشورو به‌ استناد ماده (94) قانون‌ تشكیلات‌، وظایف‌ و انتخابات‌ شوراهای‌ اسلامی‌كشور و انتخاب‌ شهرداران‌ مصوب 1375آیین‌نامه‌ اجرایی‌ تشكیلات‌،انتخابات‌ داخلی‌ و امور مالی‌ شوراهای‌ اسلامی‌ روستاها و نحوه‌ انتخاب‌ دهیاررا به‌ شرح‌ زیر تصویب‌ نمود:

ماده 1:
در این‌ آیین‌نامه‌ جهت‌ رعایت‌ اختصار به‌ جای‌ عبارت‌ قانون‌تشكیلات‌ وظایف‌ و انتخابات‌ شوراهای‌ اسلامی‌ كشور و انتخاب‌ شهرداران‌مصوب‌1375/3/1 عبارت‌ قانون‌ شوراهای‌ اسلامی‌ كشور و به‌ جای‌ عناوین‌شورای‌ اسلامی‌ روستا و حوزه‌ انتخابیه‌ شورای‌ اسلامی‌ روستا به‌ ترتیب‌ ازكلمه‌های‌ شورا و روستا استفاده‌ می‌شود.

ماده 2:
 اعضای‌ شورا موظفند حداكثر ظرف‌ مدت‌ یك‌ هفته‌ پس‌ ازقطعی‌ شدن‌ انتخابات‌ در روزی‌ كه‌ بخشداری‌ به‌ طور كتبی‌ اعلام‌ می‌نمایداولین‌ جلسه‌ خود را در حضور بخشدار یا نماینده‌ وی‌ و به‌ ریاست‌ مسن‌ترین‌عضو حاضر تشكیل‌ دهند و به‌ شرح‌ زیر سوگند یاد كنند و آن‌ را امضا نمایند:

من‌ در برابر كلام‌ا... مجید: به‌ خداوند متعال‌ سوگند یاد می‌كنم‌ و با تكیه‌بر شرف‌ انسانی‌ خویش‌ تعهد می‌نمایم‌ كه‌ در حفظ‌ امانت‌ و انجام‌ هر چه‌ بهتروظایفم‌ و خدمت‌ به‌ مردم‌ كوشا باشم‌ و قانون‌ اساسی‌ و سایر قوانین‌ و مقررات‌كشور را در چارچوب‌ وظایف‌ و اختیارات‌ خود مراعات‌ نمایم‌ و در همه‌زمینه‌ها عدالت‌ و انصاف‌ را در نظر داشته‌ و مادام‌ كه‌ در شورای‌ اسلامی‌ روستاعضویت‌ دارم‌ در رعایت‌ صرفه‌ و صلاح‌ و پیشرفت‌ امور روستا اهتمام‌ نمایم‌.

تبصره 1-

پیروان‌ اقلیتهای‌ دینی‌ رسمی‌، به‌ جای‌ كلام‌ ا... مجید باید به‌كتاب‌ مقدس‌ خود سوگند یاد كنند.

تبصره 2-

هرگاه‌ فرد جدیدی‌ به‌ عضویت‌ اصلی‌ شورا داخل‌ شودموظف‌ است‌ در ابتدای‌ اولین‌ جلسه‌ حضور در شورا به‌ ترتیب‌ مذكور در متن‌ماده‌، سوگند یاد نماید.

ماده 3:
 سِمَت‌ اعضا در شوراهای‌ با پنج‌ عضو عبارت‌ از رییس‌، نایب‌رییس‌ و حداقل‌ یك‌ منشی‌ و در شوراهای‌ دارای‌ سه‌ عضو رییس‌، نایب‌ رییس‌و منشی‌ می‌باشد كه‌ برای‌ مدت‌ دو سال‌ از سوی‌ اعضای‌ شورا انتخاب‌می‌شوند.

ماده 4:
 در اولین‌ جلسه‌ شورا، پس‌ از انجام‌ مراسم‌ تحلیف‌، در حضوربخشدار یا نماینده‌ وی‌ اعضای‌ حاضر باید اقدام‌ به‌ برگزاری‌ انتخابات‌ داخلی‌نموده‌ از بین‌ خود هیات‌ رییسه‌ شورای‌ مذكور، در ماده (3) این‌ آیین‌ نامه‌  رابرای‌ مدت‌ دو سال‌ انتخاب‌ نمایند.

ماده 5:
 در صورتی‌ كه‌ هر یك‌ از اعضا بنا به‌ دلایلی‌ از عضویت‌ شوراخارج‌ شود، شورا موظف‌ است‌ در اولین‌ جلسه‌ پس‌ از قطعیت‌ یافتن‌ خروج‌آن‌ عضو مراتب‌ را كتباً به‌ بخشداری‌ محل‌ گزارش‌ دهد تا بخشداری‌ از اعضای‌علی‌البدل‌ با احتساب‌ آرای‌ آنان‌ دعوت‌ به‌ شركت‌ در جلسات‌ و طی‌ مراحل‌مورد نیاز، مانند صدور كارت‌ شناسایی‌ و اطلاع‌ از سمت‌ عضو جدید در شورا،را بنماید.

تبصره‌:

در صورتی‌ كه‌ عضو خارج‌ شده‌ از شورا رییس‌ یا نایب‌رییس‌باشد شورا باید در جلسه‌ای‌، با هماهنگی‌ بخشدار و حضور نماینده‌ وی‌،رییس‌ یا نایب‌رییس‌ را برای‌ مدت‌ باقیمانده‌ هیات‌ رییسه‌ انتخاب‌ نماید.

ماده 6:
 فرد یا افرادی‌ كه‌ از عضویت‌ شورا خارج‌ می‌شوند موظفندحداكثر ظرف‌ مدت‌ دو روز پس‌ از قطعیت‌ خروج‌، كارت‌ عضویت‌ خود راتحویل‌ بخشداری‌ ذی‌ربط‌ نمایند و رسید دریافت‌ دارند.

ماده 7:
مهر شورا، حداكثر ظرف‌ مدت‌ یك‌ هفته‌ از شروع‌ به‌ كار رسمی‌شورا توسط‌ بخشدار تحویل‌ رییس‌ شورا می‌گردد.

ماده 8:
 اعضای‌ شورا حق‌ تفویض‌ اختیارات‌ خود را به‌ سایرین‌ اعم‌ ازعضو و غیر عضو ندارند.

ماده 9:
شورای‌ روستاهای‌ واقع‌ در حریم‌ شهرها موظف‌ به‌ رعایت‌مقررات‌ مربوط‌ به‌ حریم‌ شهرها می‌باشند.

ماده 10:
 رییس‌ شورا مانند سایر اعضا دارای‌ یك‌ حق‌ رأی‌ می‌باشد ووظایف‌ او عبارت‌ است‌ از مسئولیت‌ امور اداری‌ و مالی‌ شورا، تنظیم‌ بودجه‌شورا، تعیین‌ زمان‌ و اداره‌ جلسات‌ عادی‌ فوِالعاده‌ شورا و در صورت‌ لزوم‌دعوت‌ از اعضا جهت‌ شركت‌ در جلسات‌ تقسیم‌ كار بین‌ اعضا برای‌ پیگیری‌مصوبات‌ دفاع‌ از حقوِ و منافع‌ شورا در مقابل‌ غیر و اقامه‌ دعوی‌ درخواست‌گزارش‌ كار از اعضا، امضا و مهر كردن‌ كلیه‌ اسناد و مكاتبات‌ شورا، ایجادهماهنگی‌ و ارتباط‌ با شورای‌ اسلامی‌ بخش‌، دهداری‌ و سایر دستگاههای‌اجرایی‌، پیگیری‌ امور مربوط‌ به‌ دهیاری‌ و در خواست‌ گزارش‌ كتبی‌ عملكردماهانه‌ از دهیار.

تبصره‌:

در صورت‌ عدم‌ حضور رییس‌ شورا، مسئولیت‌ اداره‌ جلسات‌شورا و سایر وظایف‌ به‌ عهده‌ نایب‌ رییس‌ آن‌ می‌باشد.

ماده 11:
 وظایف‌ منشی‌ یا منشیان‌ شورا عبارت‌ از تهیه‌ و تدوین‌صورت‌جلسات‌، تهیه‌ متن‌ نامه‌ها، ثبت‌ و شماره‌ گذاری‌ آنها، تهیه‌ گزارش‌ ازعملكرد شورا، حفظ‌ و نگهداری‌ دفاتر و صورت‌جلسات‌ در محل‌ شورا، انجام‌امور خزانه‌داری‌ شورا از قبیل‌ مسئولیت‌ حسابداری‌، همكاری‌ با رییس‌ شورادر تنظیم‌ بودجه‌ و اصلاح‌ یا متمم‌ آن‌، تنظیم‌ صورتهای‌ مالی‌ شورا، ثبت‌ وضبط‌ صورت‌ كلیه‌ اموال‌ و داراییهای‌ شورا و حسابرسی‌ اولیه‌ از فعالیتهای‌مالی‌ شورا و دهیار از قبیل‌ درآمدها، هزینه‌ها و موجودی‌ در پایان‌ هر سال‌مالی‌ طبق‌ فرمهای‌ دریافتی‌ می‌باشد.

تبصره‌:

در صورت‌ غیبت‌ منشی‌ یا منشیان‌ شورا، وظایف‌ آنان‌ از سوی‌نایب‌ رییس‌ شورا انجام‌ می‌شود.

ماده 12:
 جلسات‌ شورا با حضور حداقل 2 نفر در شوراهای‌ دارای 3عضو و 4 نفر در شوراهای‌ دارای 5 عضو تشكیل‌ می‌شود و تصمیمات‌ آن‌ بارأی‌ اكثریت‌ مطلق‌ حاضران‌ معتبر می‌باشد.

تبصره‌:

حداقل‌ آرای‌ لازم‌ برای‌ تصویب‌ تصمیمات‌ در جلساتی‌ كه‌ با 5یا 4 نفر تشكیل‌ می‌شود سه‌ رأی‌ و در جلساتی‌ كه‌ با 3 یا 2 نفر تشكیل‌می‌یابد دو رأی‌ می‌باشد.

ماده 13:
محل‌ دهیاری‌ و محل‌ تشكیل‌ جلسات‌ شورا و همچنین‌ مكان‌نگهداری‌ دفاتر اسناد و مدارك‌ شورا باید در مكان‌ مشخص‌ و مناسب‌ بوده‌ و باهماهنگی‌ شورای‌ بخش‌ تعیین‌ شود.

ماده 14:
 جلسات‌ شورا به‌ طور مستمر ماهی‌ دوبار تشكیل‌ می‌شود ودر صورت‌ نیاز جلسات‌ فوِالعاده‌ و اضطراری‌ شورا با پیشنهاد دهدار، دهیار رییس‌ شورا یا سه‌ نفر از اعضا در شوراهای‌ دارای‌ پنج‌ عضو و دو نفر از اعضا درشوراهای‌ دارای‌ سه‌ عضو تشكیل‌ می‌شود.

ماده15:
شورا با تعیید شورای‌ بخش‌ می‌تواند فعالیتهای‌ سالانه‌ وهمچنین‌ برنامه‌های‌ آینده‌ شورا را كه‌ جنبه‌ عمومی‌ دارد پس‌ از تصویب‌ درجلسات‌ شورا با وسایل‌ ممكن‌ به‌ اطلاع‌ اهالی‌ روستا برساند.

ماده 16:
 هر گاه‌ شورا نظرخواهی‌ از اهالی‌ حوزه‌ انتخابیه‌ خود در زمینه‌موضوع‌ یا موضوعاتی‌ را ضروری‌ تشخیص‌ دهد با تعیید بخشدار ذی‌ربط‌می‌تواند اقدام‌ به‌ تشكیل‌ جلسه‌ عمومی‌ از اهالی‌ نماید.

ماده 17:
موضوع‌ یا موضوعات‌ مختلف‌ قابل‌ طرح‌ در شورا با تشخیص‌رییس‌ درخواست‌ هر یك‌ از اعضا یا تقاضای‌ كتبی‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌،بخشدار یا دهیار ذی‌ربط‌ در دستور كار شورا قرار می‌گیرد.

ماده 18:
 صورت‌جلسات‌ شورا باید به‌ گونه‌ای‌ تنظیم‌ شود كه‌ در آن‌تاریخ‌ و دستور كار هر جلسه‌، اسامی‌ اعضای‌ حاضر و غایب‌، تعداد آرای‌مثبت‌ و منفی‌ اعضا به‌ هر یك‌ از موضوعات‌ مورد بحث‌، اسامی‌ مدعوین‌ وحاضران‌ به‌ همراه‌ ریوس‌ مطالب‌ مطروح‌ در جلسه‌ و تمامی‌ مصوبات‌ آمده‌باشد.

تبصره 1-

كلیه‌ اعضای‌ حاضر باید ذیل‌ صورت‌ جلسات‌ شورا را امضا یامهر نمایند.

تبصره 2-

مدعوین‌ و حاضران‌ در صورت‌ تشخیص‌ شورا می‌توانند ذیل‌صورت‌ جلسات‌ را امضا، انگشت‌ یا مهر نمایند.

ماده 19:
 شورا موظف‌ است‌ در پایان‌ هر جلسه‌ نسخه‌ای‌ از كلیه‌مصوبات‌ خود در آن‌ جلسه‌ و در صورت‌ نیاز به‌ پیوست‌ سوابق‌ و مطالب‌ مفیددیگر را جهت‌ اطلاع‌ بخشدار و شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ ذی‌ربط‌ ارسال‌ داردهمچنین‌ نسخه‌ای‌ از مصوباتی‌ را كه‌ مربوط‌ به‌ دستگاههای‌ دیگر است‌ به‌ آن‌دستگاه‌ ارسال‌ دارد.

ماده 20:
 شورا موظف‌ است‌ در پایان‌ نیمه‌ دوم‌ فروردین‌ هر سال‌گزارش‌ كار سالانه‌ خود را طبق‌ فرمهای‌ دریافتی‌ در سه‌ نسخه‌ تنظیم‌ ونسخه‌ اصل‌ را جهت‌ اطلاع‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ و نسخه‌ دوم‌ را به‌ منظوراطلاع‌ بخشدار محل‌ ارسال‌ كند و نسخه‌ سوم‌ را به‌ عنوان‌ سابقه‌ در بایگانی‌شورا ثبت‌ و نگهداری‌ نماید.

ماده 21:
 تمامی‌ مكاتبات‌ شورا باید طبق‌ فرمهای‌ دریافتی‌ دارای‌تاریخ‌، شماره‌ ثبت‌ در دفتر شورا، نام‌ كامل‌ گیرنده‌ و موضوع‌ نامه‌ باشد وحداقل‌ در چهار نسخه‌ تنظیم‌ شود و نسخه‌ اول‌ برای‌ اداره‌ یا سازمان‌ موردنظر و نسخه‌ دوم‌ برای‌ بخشدار و نسخه‌ سوم‌ برای‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ارسال‌ و نسخه‌ چهارم‌ به‌ عنوان‌ سابقه‌ در بایگانی‌ شورا نگهداری‌ شود.

ماده 22:
 تمامی‌ مكاتبات‌ شورا باید ممهور به‌ مهر شورا و امضای‌رییس‌ و در صورت‌ غیبت‌ او نایب‌ رییس‌ شورا باشد.

ماده 23:
 شورا می‌تواند با مسئولان‌ اجرایی‌ تا سطح‌ شهرستان‌مستقیماً مكاتبه‌ نماید و در صورت‌ نیاز به‌ مكاتبه‌ با مسئولان‌ بالاتر از طریق‌شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ و در صورت‌ نبودن‌ شورای‌ بخش‌ از طریق‌ بخشدارمحل‌ اقدام‌ نماید.

ماده 24:
 شورا باید دارای‌ دفاتر مجزایی‌ جهت‌ ثبت‌ صورت‌ جلسات‌،حضور و غیاب‌ اعضا در جلسات‌ و نامه‌های‌ دریافتی‌ و ارسالی‌ طبق‌دستورالعملهای‌ مربوط‌ باشد.

ماده 25:
 مصوبات‌ شورا پس‌ از ده‌ روز از تاریخ‌ ابلاغ‌ قابل‌ اجراست‌. مگرآنكه‌ ظرف‌ مدت‌ مزبور مسئولان‌ اجرایی‌ مربوط‌ به‌ مصوبه‌ اعتراض‌ نمایند كه‌در این‌ صورت‌ با رعایت‌ ماده (80) قانون‌ شوراهای‌ اسلامی‌ كشور عمل‌خواهد شد. نظر هیات‌ حل‌ اختلاف‌ استان‌ مبنی‌ بر تعیید یا رد مصوبه‌ قطعی‌و لازم‌الاجرا است‌. چنانچه‌ هیات‌ حل‌ اختلاف‌ استان‌ ظرف‌ مدت 15 روز نظرخود را اعلام‌ ننماید مصوبه‌ لازم‌الاجرا است‌.

ماده 26:
در صورت‌ نیاز به‌ حضور دهیار در جلسات‌، شورا می‌تواندطی‌ دعوتنامه‌ كتبی‌ و با تعیین‌ زمان‌ و دستور كار جلسه‌ از او جهت‌ شركت‌دعوت‌ به‌ عمل‌ آورده‌ و دهیار موظف‌ به‌ شركت‌ در جلسه‌ مزبور می‌باشد.

ماده 27:
در صورت‌ خودداری‌ دهیار از شركت‌ در جلسه‌، شورامی‌تواند به‌ دهیار تذكر كتبی‌ دهد و در صورت‌ تكرار مجدد توبیخ‌ و یا برطبق‌ ضوابط‌ و مقررات‌ مربوطه‌ وی‌ را عزل‌ نماید.

ماده 28:
 در صورت‌ درخواست‌ كتبی‌ شورای‌ بخش‌، بخشدار و یا دیگردستگاههای‌ وظیفه‌مند در روستا و دهیار ذی‌ربط‌ از شورا جهت‌ تشكیل‌جلسه‌ مشتمل‌ بر زمان‌ دستوركار و ضرورت‌ تشكیل‌ جلسه‌، شورا موظف‌ به‌برگزاری‌ جلسه‌ فوِالعاده‌ می‌باشد.

ماده 29:
 شورا در صورت‌ نیاز و با مسئولیت‌ خود می‌تواند به‌ منظورمشورت‌ در زمینه‌ موضوع‌ یا موضوعاتی‌ كه‌ در دستور كار خود قرار داده‌ است‌از نمایندگان‌ دستگاههای‌ ذی‌ربط‌ در روستا و یا شخص‌ یا اشخاص‌ غیر عضودعوت‌ به‌ همكاری‌ نماید.

ماده 30:
 شورا می‌تواند در ارتباط‌ با وظایف‌ خود اطلاعات‌ مورد نیاز رااز دستگاهها، ادارات‌ و سازمانهای‌ دولتی‌، درخواست‌ نماید و آن‌ ادارات‌ وسازمانها موظف‌ به‌ همكاری‌ می‌باشند.

ماده 31:
 شورا مكلف‌ است‌ یك‌ ماه‌ قبل‌ از انقضای‌ مدت‌ قانونی‌ خودصورتی‌ از كلیه‌ فعالیتها، طرحها و برنامه‌هایی‌ كه‌ در طول‌ دوره‌ فعالیت‌قانونی‌ خود به‌ اجرا گذارده‌ است‌ و یا در دست‌ اجرا دارد در سه‌ نسخه‌ تهیه‌ ونسخه‌ اول‌ و دوم‌ را برای‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ و بخشداری‌ ذی‌ربط‌ ارسال‌ ونسخه‌ آخر را جهت‌ ثبت‌ در سوابق‌ شورا نگهداری‌ نماید.

ماده 32:
هر گاه‌ عضوی‌ بیش‌ از 6 جلسه‌ متوالی‌ و یا دوازده‌ جلسه‌ غیرمتوالی‌ در طول‌ یكسال‌ بدون‌ داشتن‌ عذر موجه‌ (به‌ تشخیص‌ شورا) درجلسات‌ شورا شركت‌ نكند، موضوع‌ برای‌ سلب‌ عضویت‌ وی‌ به‌ هیات‌ حل‌اختلاف‌ استان‌ موضوع‌ ماده (82) قانون‌ شوراهای‌ اسلامی‌ كشور ارجاع‌خواهد شد.

ماده 33:
در صورت‌ درخواست‌ بخشداری‌ ذی‌ربط‌ مبنی‌ بر معرفی‌عضو منتخب‌ شورا برای‌ تكمیل‌ اعضای‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌، شورا موظف‌است‌ فردی‌ را از بین‌ اعضای‌ خود انتخاب‌ و در موعد مقرر به‌ بخشداری‌معرفی‌ نماید.

ماده 34:
ماده  34- هرگاه‌ شورا در اثر فوت‌، استعفا و یا سلب‌ عضویت‌ اعضای‌اصلی‌ و علی‌البدل‌ حد نصاب‌ لازم‌، مندرج‌ در ماده (13) این‌ آیین‌نامه‌ را برای‌تشكیل‌ جلسات‌ از دست‌ دهد طبق‌ ماده (31) قانون‌ شوراهای‌ اسلامی‌كشور عمل‌ می‌شود.

ماده 35:
 شورا موظف‌ به‌ همكاری‌ با شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ جهت‌گردآوری‌ اطلاعات‌ صحیح‌ به‌ منظور وضع‌ عوارض‌ متناسب‌ با تولیدات‌كشاورزی‌ و درآمدهای‌ كسب‌ و پیشه‌ اهالی‌ روستا به‌ منظور تعمین‌ بخشی‌ ازبودجه‌های‌ عمرانی‌ حوزه‌ بخش‌ می‌باشد.

ماده36:
 شورا موظف‌ است‌ بر حسن‌ اجرای‌ مقررات‌ مربوط‌ به‌جمع‌آوری‌ عوارض‌ وضع‌ شده‌ از سوی‌ شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ و واریز آن‌ به‌حسابهای‌ مربوطه‌ از سوی‌ مؤدیان‌ و یا دهیار، نظارت‌ كامل‌ داشته‌ باشد.

ماده 37:
 تمامی‌ درآمدها اعم‌ از كمكهای‌ بلاعوض‌ مردم‌، عوارض‌دریافتی‌ از اهالی‌، در صورت‌ تخصیص‌، كمكهای‌ دولت‌ برای‌ اجرای‌برنامه‌های‌ عمرانی‌ و سایر ردیفهای‌ دریافتی‌ باید بر طبق‌ برنامه‌هایی‌ كه‌ قبلاًبه‌ صورت‌ بودجه‌ سالانه‌ و در قالب‌ طرحهای‌ عمرانی‌ و یا مصارف‌ جاری‌ به‌تصویب‌ شورا و تعیید شورای‌ اسلامی‌ بخش‌ رسیده‌ است‌ و با رعایت‌ قوانین‌ ومقررات‌ مربوطه‌ به‌ مصرف‌ عمران‌ و آبادانی‌ روستا برسد.